CalcuLog · Hesaplayıcı

Araç ve sevkiyat kapasitesi

Sefer başına gerçekte kaç palet sığdığını zemin yerleşimiyle görün; aracın hacimden mi ağırlıktan mı dolduğunu, kaç sefer ve kaç araç gerektiğini hesaplayın.

Etkileşimli hesaplayıcı için tarayıcınızda JavaScript'in açık olması gerekir. Kapalıysa aşağıdaki yöntem bölümündeki formüller ve referans tabloları hesabı elle yapmanıza yeterlidir; dilerseniz ölçülerinizi WhatsApp'tan gönderin, hesabı biz çıkarıp paylaşalım.

Yöntem

Kapasite iki sınırın küçüğüdür: zemin geometrisi ve faydalı yük.

1 · Zemin yerleşimi çözülür

Kasa tabanı şeritlere bölünür ve paletiniz iki yönde denenir: uzun kenarı araç boyunca (uzunlamasına) veya yanlamasına. Motor bu iki yönün bütün karışımlarını tarar ve en çok palet alan dizilimi bulur. EUR paleti 2,45 m genişliğindeki bir dorseye 80 cm yüzüyle üç sıra hâlinde girer; 13,60 m uzunlukta her sıra 11 palet alır, toplam 33 palet eder. Endüstriyel palette (120 × 100 cm) aynı kasa 26 palet alır. Hesaplayıcı üstten görünüşlü ölçekli bir şema çizer — sayı değil, dizilim gösterilir.

2 · İstif ve yükseklik kontrol edilir

Paletler istiflenebiliyorsa ikinci kat üç ayrı tavana takılır: kasa iç yüksekliği, kapı yüksekliği ve bildirdiğiniz azami kat sayısı. Kasa taban yüksekliğini girerseniz karayolunun 4,00 m toplam yükseklik sınırı da dördüncü bir tavan olarak devreye girer. Hangi kısıtın bağladığı raporda açıkça yazar — çünkü çözüm her birinde farklıdır: ambalaj dayanımı, mega dorse veya alçak şasi.

3 · Ağırlık sınırı uygulanır

Zeminin aldığı palet adedi ile faydalı yükün taşıdığı palet adedi karşılaştırılır; gerçek kapasite küçüğüdür. Araç hacimden doluyorsa cube-out, ağırlıktan doluyorsa weight-out teşhisi konur. İki teşhiste iyileştirme yolu tamamen farklıdır: cube-out’ta istif ve yük yüksekliği, weight-out’ta araç seçimi ve karma yükleme. Rapor ayrıca boşa giden hacmi (m³) ve kullanılmayan taşıma kapasitesini (kg) sayıyla verir.

4 · Sefer, araç ve maliyet türetilir

Günlük hacim ÷ sefer kapasitesi = gereken sefer. Sefer süresi; yükleme, sürüş ve nokta başına boşaltma ile beklemeden oluşur. Şehir içi payı sürüş süresini büyütür, dar teslimat penceresi tüm seferi uzatır, gece teslimat günlük çalışma penceresini genişletir. Günlük pencereye kaç sefer sığdığı araç başına sefer sayısını, o da araç adedini verir. Bir güne sığmayan uzun seferler kesirli sefer/gün olarak modellenir. Yakıt, sürücü ve araç maliyeti girildiğinde birim başına TL ve yıllık CO₂ salımı da hesaplanır.

5 · On beş araç tipi aynı yükle taranır

Girdiğiniz yük profili panelvandan 40 fitlik konteynere kadar tüm araç tiplerinde yeniden hesaplanır ve günlük operasyonu en az araçla döndüren tip önerilir. Soğuk zincir seçiliyse yalnızca frigorifik gövdeler değerlendirmeye girer.

Referans değerler

Hesabın dayandığı araç ve mevzuat çapaları

Araç tipleri ve referans palet kapasiteleri

İç ölçüler tip ortalamasıdır; referans palet adedi standart EUR paletle, tek kat dizimle hesaplanmıştır. Hesaplayıcı sizin palet ölçünüz ve ağırlığınızla bu tabloyu yeniden üretir.

Araç tipleri, iç ölçüleri ve referans palet kapasiteleri
Araç	İç ölçü (u × g × y)	Faydalı yük	EUR palet
Büyük panelvan (L3H2)	3,44 × 1,78 × 1,89 m	1.200 kg	4
Kamyonet 3,5 t kapalı kasa	4,20 × 2,10 × 2,10 m	1.300 kg	8
Kamyon 7,5 t	6,20 × 2,40 × 2,40 m	3.500 kg	14
Kamyon 12 t	7,20 × 2,45 × 2,50 m	6.500 kg	16
Kamyon 16–18 t	8,50 × 2,45 × 2,60 m	9.500 kg	20
Kamyon 26 t (3 dingil)	9,50 × 2,45 × 2,70 m	15.000 kg	22
Tenteli dorse 13,60 m	13,60 × 2,45 × 2,70 m	24.000 kg	33
Mega dorse	13,60 × 2,48 × 3,00 m	24.000 kg	33
Frigorifik dorse	13,30 × 2,46 × 2,55 m	22.000 kg	33
20′ konteyner (DV)	5,90 × 2,35 × 2,39 m	28.200 kg	11
40′ konteyner (DV)	12,03 × 2,35 × 2,39 m	26.700 kg	25
40′ High Cube konteyner	12,03 × 2,35 × 2,69 m	26.500 kg	25

Karayolu sınırları (KTY md. 128)

Hesaplayıcı bu sınırlara göre ön kontrol yapar. Dingil sayısını girdiğinizde tahmini boş ağırlık üzerinden yüklü ağırlık kontrolü de çalışır.

Karayolu boyut ve ağırlık sınırları
Sınır	Değer
Azami toplam yükseklik (yerden)	4,00 m
Azami genişlik	2,55 m — frigorifik gövdede 2,60 m
Azami uzunluk (yarı römorklu katar)	16,50 m
Azami yüklü ağırlık — 2 dingil	18 t
Azami yüklü ağırlık — 3 dingil	26 t
Azami yüklü ağırlık — 4 dingil	32 t
Azami yüklü ağırlık — 5 dingil (tır)	40 t
Azami yüklü ağırlık — 6 dingil	44 t
Günlük azami sürüş süresi	9 saat
Dizel CO₂ emisyon katsayısı	2,68 kg / litre

Doluluk kıyaslama bantları

Hacim ve ağırlık dolulukları birlikte okunur: birinin %90, diğerinin %40 olması araç sorunu değil, ürün karması sorunudur.

Araç doluluk kıyaslama bantları
Gösterge	Zayıf	Ortalama	İyi	Çok iyi
Kübik (hacim) doluluk	%55	%70	%82	%90
Ağırlık doluluk	%50	%68	%82	%92

Türkiye’de dağıtım araçlarında ortalama kübik doluluk %62–70 bandındadır. Her 10 puanlık doluluk artışı, sefer başına maliyette doğrudan karşılık bulur.

Sık sorulanlar

En çok sorulan altı soru

Bir tıra kaç palet sığar?

13,60 m tenteli dorseye standart dizimle 33 EUR paleti (80 × 120 cm) veya 26 endüstriyel palet (100 × 120 cm) sığar. Ancak bu yalnızca zeminin cevabıdır: palet brüt ağırlığı 700 kg’ı aştığında 24 tonluk faydalı yük sınırı devreye girer ve gerçek kapasite düşer. Doğru cevap yükün hem ölçüsüne hem kilosuna aynı anda bakar.

Cube-out ve weight-out ne demek?

Cube-out, aracın hacminden veya zemininden dolmasıdır: ağırlık sınırının altındasınızdır, çare istif, yük yüksekliği düzenlemesi veya daha hacimli araçtır. Weight-out ise ağırlıktan dolmaktır: zeminde yer boş kalır, çare daha yüksek faydalı yüklü araç veya karma yükleme planıdır. İkisini karıştırmak yanlış araca yatırım yaptırır; bu yüzden teşhis raporun en başında durur.

Doluluğum yüksekken maliyetim neden artıyor?

Doluluk tek başına verim göstergesi değildir. %95 dolu bir araç rotada üç saat fazla geziyorsa palet başına maliyet artar. Hesaplayıcı bu yüzden doluluğu, sefer süresini, araç adedini ve maliyet parametreleri girildiğinde birim başına TL’yi birlikte gösterir.

Çift kat istif her yükte mümkün mü?

Hayır; üç şart birden gerekir. Alt paletin üstteki yükü taşıyabilmesi, toplam yüksekliğin kasa iç yüksekliğine ve kapı yüksekliğine sığması, ağırlık sınırının aşılmaması. Kasa taban yüksekliğini girerseniz karayolunun 4,00 m toplam yükseklik sınırı da kontrol edilir. Şartlardan biri sağlanmıyorsa hesaplayıcı hangisinin bağladığını yazar.

Sefer sayısı neden kesirli çıkıyor?

Uzun mesafeli bir sefer bir güne sığmaz; araç günde örneğin 0,6 sefer yapar. Bu kesirli değer araç sayısını doğru bulmak içindir: günde 2 sefer gereken bir hatta 0,6 sefer/gün yapan araçtan dört tane gerekir. Kesirli modelleme olmasaydı hesap “sonsuz araç” gibi anlamsız bir sonuç verirdi.

Mevzuat kontrolleri neyi kapsıyor?

Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 128’deki boyut ve ağırlık sınırları: 4,00 m toplam yükseklik, 2,55 m genişlik (frigorifik gövdede 2,60 m) ve dingil sayısına göre azami yüklü ağırlık — 2 dingil 18 t, 3 dingil 26 t, 4 dingil 32 t, 5 dingil 40 t. Bunlar ön kontroldür; dingil yükü dağılımı gerçek yükleme planını gerektirir, hesaplayıcı yalnızca uyarı üretir.

İlgili içerik

Doluluk tek başına verim değildir

Sevkiyat

Dağıtım maliyeti artıyor

Doluluk, durak yoğunluğu ve teslimat penceresi birlikte ölçülür.

Etkilenen KPI: Teslimat başına maliyet · doluluk

Yaklaşımı inceleyin

Sevkiyat

Sevkiyat cut-off’u kaçıyor

Kesim saati, hazırlık akışı ve taşıyıcı kapasitesi ayrıştırılır.

Etkilenen KPI: Zamanında çıkış · hazırlık süresi

Yaklaşımı inceleyin

Depo

Depoda yığılma oluşuyor

Alan baskısı, yoğunluk ve akış dengesizliği görünür belirti olabilir.

Etkilenen KPI: Alan kullanımı · bekleme süresi

Yaklaşımı inceleyin

Sonraki adım

Araç sayısı beklediğinizden fazla mı çıktı?

Çoğu filoda sorun araç değil, doluluk hedefi ve rota kurgusudur. Sevkiyat verinizle hangi hatta hangi araç tipinin birim maliyeti düşürdüğünü birlikte görelim.

İlk görüşmede hassas operasyon dosyası veya müşteri verisi istemiyoruz.

Problemi anlatın Yöntemi inceleyin

İlk görüşmede ne konuşuruz?

Hesapta çıkan sefer ve araç sayısı
Palet/koli ölçüsü, ağırlık ve istif durumu
Rota yapısı, durak sayısı ve teslimat pencereleri